نسخهٔ نمایشی: قیمت‌ها، آمار و برخی محتواها نمونه هستند؛ پیش از راه‌اندازی جایگزین می‌شوند.
ورود یا ثبت‌نام داشبورد هوشمند مدیریت مالی
۴۶ اصطلاح

واژه‌نامهٔ مالی، به زبان ساده

هر اصطلاحی که در گزارش‌های مالی می‌بینید، در یک جملهٔ روشن. معادل انگلیسی هم آمده تا در گزارش‌های انگلیسی گم نشوید.

استهلاکDepreciation

تقسیم بهای یک دارایی ثابت (مثل ماشین‌آلات) بر سال‌های عمر مفید آن به‌عنوان هزینه.

اصل تطابقMatching principle

هزینهٔ هر دوره باید کنار درآمدی ثبت شود که به خاطرش ایجاد شده است.

انحراف بودجهVariance

فاصلهٔ عدد واقعی با عدد بودجه؛ مثبت یا منفی.

برنامه‌ریزیتوضیح کامل و مثال
اهرم مالیLeverage

استفاده از بدهی برای تأمین دارایی‌ها؛ بازده را بالا می‌برد، اما ریسک را هم.

بازده حقوق مالکانهROE

سود خالص تقسیم بر حقوق مالکانه؛ بازدهی که صاحبان سرمایه گرفته‌اند.

بازده دارایی‌هاROA

سود خالص تقسیم بر جمع دارایی‌ها؛ میزان بهره‌وری از دارایی‌ها.

بدهکار و بستانکارDebit & Credit

دو طرف هر ثبت. افزایش دارایی و هزینه در سمت بدهکار و افزایش بدهی، درآمد و حقوق مالکانه در سمت بستانکار ثبت می‌شود.

بدهیLiability

تعهدی که شرکت باید در آینده بپردازد؛ مثل وام بانکی، بدهی به تأمین‌کننده و مالیات پرداختنی.

بهای تمام‌شدهCost of goods

جمع هزینهٔ مواد، دستمزد مستقیم و سربار برای ساخت یا تهیهٔ یک کالا.

بودجهBudget

برنامهٔ عددی درآمدها و هزینه‌های دورهٔ آینده.

برنامه‌ریزیتوضیح کامل و مثال
تراز آزمایشیTrial balance

فهرست ماندهٔ همهٔ حساب‌ها در یک تاریخ؛ اگر جمع بدهکار و بستانکار برابر نباشد، خطایی در ثبت‌ها هست.

تنخواه‌گردانPetty cash

مبلغ کمی پول نقد که برای هزینه‌های کوچک روزمره نزد یک نفر نگه داشته و دوره‌ای تسویه می‌شود.

جریان نقد آزادFree cash flow

جریان نقد عملیاتی منهای خرید دارایی‌های ثابت؛ پولی که واقعاً برای سهام‌دار یا بازپرداخت وام می‌ماند.

حاشیهٔ سودProfit margin

سهم سود از هر ریال فروش؛ مثلاً سود خالص تقسیم بر فروش.

حاشیهٔ مشارکتContribution margin

قیمت فروش هر واحد منهای هزینهٔ متغیر آن؛ سهم هر واحد در پوشش هزینه‌های ثابت.

حساب معین و تفصیلیSub-ledger

ریزتر از حساب کل؛ مثلاً «حساب‌های دریافتنی» کل است، «مشتریان داخلی» معین و «شرکت الف» تفصیلی.

حسابداری تعهدیAccrual basis

درآمد و هزینه وقتی ثبت می‌شوند که اتفاق افتاده‌اند، نه وقتی که پولشان جابه‌جا شده است.

حسابرسیAudit

بررسی مستقل صورت‌های مالی برای اظهارنظر دربارهٔ درستی و انطباق آن‌ها با استانداردها.

حقوق مالکانهEquity

سهم صاحبان شرکت از دارایی‌ها پس از کسر همهٔ بدهی‌ها؛ یعنی دارایی منهای بدهی.

داراییAsset

هر چیزی که متعلق به شرکت است و در آینده برایش پول یا منفعت می‌آورد؛ مثل وجه نقد، طلب از مشتری، کالا و ماشین‌آلات.

دفتر روزنامهJournal

فهرست همهٔ سندها به ترتیب تاریخ؛ اولین جایی که رویدادها ثبت می‌شوند.

دفتر کلGeneral ledger

دفتری که گردش و ماندهٔ هر حساب را جداگانه نشان می‌دهد.

دورهٔ وصول مطالباتDSO

میانگین تعداد روزهایی که طول می‌کشد پول فروش نسیه وصول شود.

ذخیرهٔ مطالبات مشکوک‌الوصولAllowance for doubtful accounts

برآورد بخشی از طلب مشتریان که احتمالاً وصول نمی‌شود و از پیش هزینه شناسایی می‌شود.

سربارOverhead

هزینه‌های تولید که مستقیم به یک محصول نسبت داده نمی‌شوند؛ مثل برق کارخانه و استهلاک ماشین‌ها.

سرمایه در گردشWorking capital

دارایی‌های جاری منهای بدهی‌های جاری؛ پولی که برای کار روزانه در اختیار است.

سند حسابداریJournal voucher

برگه‌ای که یک رویداد مالی را با تاریخ، شرح، حساب‌ها و مبالغ بدهکار و بستانکار ثبت می‌کند.

سنی‌بندی مطالباتAging

دسته‌بندی طلب مشتریان بر اساس مدت تأخیر: کمتر از ۳۰ روز، ۳۰ تا ۶۰، ۶۰ تا ۹۰ و بیشتر.

سود انباشتهRetained earnings

جمع سودهای سال‌های قبل که بین سهام‌داران تقسیم نشده و در شرکت مانده است.

صورت‌های مالیتوضیح کامل و مثال
سود عملیاتیOperating profit

سود ناخالص منهای هزینه‌های اداری، عمومی و فروش؛ سود کار اصلی شرکت.

سود قبل از بهره، مالیات و استهلاکEBITDA

سود عملیاتی به‌علاوهٔ استهلاک؛ تقریبی از توان نقدسازی عملیات، بدون اثر ساختار وام و مالیات.

سود ناخالصGross profit

فروش منهای بهای تمام‌شدهٔ کالای فروش‌رفته.

شاخص کلیدی عملکردKPI

عددی که مهم‌ترین هدف‌ها را می‌سنجد و مرتب پیگیری می‌شود؛ مثل حاشیهٔ سود یا دورهٔ وصول مطالبات.

برنامه‌ریزیتوضیح کامل و مثال
صورت جریان وجوه نقدCash flow statement

نشان می‌دهد پول نقد از کجا آمد و به کجا رفت؛ در سه بخش عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی.

صورت‌های مالیتوضیح کامل و مثال
صورت سود و زیانIncome statement

گزارشی که درآمدها، هزینه‌ها و سود یا زیان یک دوره را نشان می‌دهد.

صورت‌های مالیتوضیح کامل و مثال
صورت وضعیت مالی (ترازنامه)Balance sheet

تصویر دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق مالکانه در یک تاریخ مشخص.

صورت‌های مالیتوضیح کامل و مثال
علی‌الحسابAdvance payment

پرداخت یا دریافتی که هنوز قطعی نشده و بعداً با مبلغ نهایی تسویه می‌شود.

کنترل داخلیInternal control

روش‌ها و تفکیک وظایفی که جلوی خطا و تقلب را می‌گیرند؛ مثل تأیید دونفرهٔ پرداخت‌ها.

گردش موجودی کالاInventory turnover

چند بار در سال موجودی انبار فروخته و جایگزین می‌شود.

معادلهٔ حسابداریAccounting equation

دارایی = بدهی + حقوق مالکانه. هر ثبت حسابداری این تساوی را حفظ می‌کند.

مغایرت بانکیBank reconciliation

صورتی که فاصلهٔ ماندهٔ بانک و ماندهٔ دفاتر را توضیح می‌دهد.

نسبت آنیQuick ratio

مثل نسبت جاری، اما بدون موجودی کالا؛ سنجه‌ای سخت‌گیرانه‌تر.

نسبت بدهیDebt ratio

جمع بدهی‌ها تقسیم بر جمع دارایی‌ها.

نسبت جاریCurrent ratio

دارایی‌های جاری تقسیم بر بدهی‌های جاری؛ توان پرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت.

نقطهٔ سربه‌سرBreak-even point

میزان فروشی که در آن درآمد با همهٔ هزینه‌ها برابر می‌شود؛ نه سود، نه زیان.

یادداشت‌های توضیحیNotes

توضیحات همراه صورت‌های مالی دربارهٔ روش‌ها، جزئیات اقلام و رویدادهای مهم.

صورت‌های مالیتوضیح کامل و مثال