واژهنامهٔ مالی، به زبان ساده
هر اصطلاحی که در گزارشهای مالی میبینید، در یک جملهٔ روشن. معادل انگلیسی هم آمده تا در گزارشهای انگلیسی گم نشوید.
- استهلاکDepreciation
تقسیم بهای یک دارایی ثابت (مثل ماشینآلات) بر سالهای عمر مفید آن بهعنوان هزینه.
بها و هزینهتوضیح کامل و مثال- اصل تطابقMatching principle
هزینهٔ هر دوره باید کنار درآمدی ثبت شود که به خاطرش ایجاد شده است.
- انحراف بودجهVariance
فاصلهٔ عدد واقعی با عدد بودجه؛ مثبت یا منفی.
برنامهریزیتوضیح کامل و مثال- اهرم مالیLeverage
استفاده از بدهی برای تأمین داراییها؛ بازده را بالا میبرد، اما ریسک را هم.
بدهی و ریسکتوضیح کامل و مثال- بازده حقوق مالکانهROE
سود خالص تقسیم بر حقوق مالکانه؛ بازدهی که صاحبان سرمایه گرفتهاند.
سودآوریتوضیح کامل و مثال- بازده داراییهاROA
سود خالص تقسیم بر جمع داراییها؛ میزان بهرهوری از داراییها.
سودآوریتوضیح کامل و مثال- بدهکار و بستانکارDebit & Credit
دو طرف هر ثبت. افزایش دارایی و هزینه در سمت بدهکار و افزایش بدهی، درآمد و حقوق مالکانه در سمت بستانکار ثبت میشود.
- بدهیLiability
تعهدی که شرکت باید در آینده بپردازد؛ مثل وام بانکی، بدهی به تأمینکننده و مالیات پرداختنی.
- بهای تمامشدهCost of goods
جمع هزینهٔ مواد، دستمزد مستقیم و سربار برای ساخت یا تهیهٔ یک کالا.
بها و هزینهتوضیح کامل و مثال- بودجهBudget
برنامهٔ عددی درآمدها و هزینههای دورهٔ آینده.
برنامهریزیتوضیح کامل و مثال- تراز آزمایشیTrial balance
فهرست ماندهٔ همهٔ حسابها در یک تاریخ؛ اگر جمع بدهکار و بستانکار برابر نباشد، خطایی در ثبتها هست.
ثبت و دفاترتوضیح کامل و مثال- تنخواهگردانPetty cash
مبلغ کمی پول نقد که برای هزینههای کوچک روزمره نزد یک نفر نگه داشته و دورهای تسویه میشود.
ثبت و دفاترتوضیح کامل و مثال- جریان نقد آزادFree cash flow
جریان نقد عملیاتی منهای خرید داراییهای ثابت؛ پولی که واقعاً برای سهامدار یا بازپرداخت وام میماند.
نقدینگیتوضیح کامل و مثال- حاشیهٔ سودProfit margin
سهم سود از هر ریال فروش؛ مثلاً سود خالص تقسیم بر فروش.
سودآوریتوضیح کامل و مثال- حاشیهٔ مشارکتContribution margin
قیمت فروش هر واحد منهای هزینهٔ متغیر آن؛ سهم هر واحد در پوشش هزینههای ثابت.
بها و هزینهتوضیح کامل و مثال- حساب معین و تفصیلیSub-ledger
ریزتر از حساب کل؛ مثلاً «حسابهای دریافتنی» کل است، «مشتریان داخلی» معین و «شرکت الف» تفصیلی.
ثبت و دفاترتوضیح کامل و مثال- حسابداری تعهدیAccrual basis
درآمد و هزینه وقتی ثبت میشوند که اتفاق افتادهاند، نه وقتی که پولشان جابهجا شده است.
- حسابرسیAudit
بررسی مستقل صورتهای مالی برای اظهارنظر دربارهٔ درستی و انطباق آنها با استانداردها.
کنترلتوضیح کامل و مثال- حقوق مالکانهEquity
سهم صاحبان شرکت از داراییها پس از کسر همهٔ بدهیها؛ یعنی دارایی منهای بدهی.
- داراییAsset
هر چیزی که متعلق به شرکت است و در آینده برایش پول یا منفعت میآورد؛ مثل وجه نقد، طلب از مشتری، کالا و ماشینآلات.
- دفتر روزنامهJournal
فهرست همهٔ سندها به ترتیب تاریخ؛ اولین جایی که رویدادها ثبت میشوند.
ثبت و دفاترتوضیح کامل و مثال- دفتر کلGeneral ledger
دفتری که گردش و ماندهٔ هر حساب را جداگانه نشان میدهد.
ثبت و دفاترتوضیح کامل و مثال- دورهٔ وصول مطالباتDSO
میانگین تعداد روزهایی که طول میکشد پول فروش نسیه وصول شود.
نقدینگیتوضیح کامل و مثال- ذخیرهٔ مطالبات مشکوکالوصولAllowance for doubtful accounts
برآورد بخشی از طلب مشتریان که احتمالاً وصول نمیشود و از پیش هزینه شناسایی میشود.
بدهی و ریسکتوضیح کامل و مثال- سربارOverhead
هزینههای تولید که مستقیم به یک محصول نسبت داده نمیشوند؛ مثل برق کارخانه و استهلاک ماشینها.
بها و هزینهتوضیح کامل و مثال- سرمایه در گردشWorking capital
داراییهای جاری منهای بدهیهای جاری؛ پولی که برای کار روزانه در اختیار است.
نقدینگیتوضیح کامل و مثال- سند حسابداریJournal voucher
برگهای که یک رویداد مالی را با تاریخ، شرح، حسابها و مبالغ بدهکار و بستانکار ثبت میکند.
ثبت و دفاترتوضیح کامل و مثال- سنیبندی مطالباتAging
دستهبندی طلب مشتریان بر اساس مدت تأخیر: کمتر از ۳۰ روز، ۳۰ تا ۶۰، ۶۰ تا ۹۰ و بیشتر.
نقدینگیتوضیح کامل و مثال- سود انباشتهRetained earnings
جمع سودهای سالهای قبل که بین سهامداران تقسیم نشده و در شرکت مانده است.
صورتهای مالیتوضیح کامل و مثال- سود عملیاتیOperating profit
سود ناخالص منهای هزینههای اداری، عمومی و فروش؛ سود کار اصلی شرکت.
سودآوریتوضیح کامل و مثال- سود قبل از بهره، مالیات و استهلاکEBITDA
سود عملیاتی بهعلاوهٔ استهلاک؛ تقریبی از توان نقدسازی عملیات، بدون اثر ساختار وام و مالیات.
سودآوریتوضیح کامل و مثال- سود ناخالصGross profit
فروش منهای بهای تمامشدهٔ کالای فروشرفته.
سودآوریتوضیح کامل و مثال- شاخص کلیدی عملکردKPI
عددی که مهمترین هدفها را میسنجد و مرتب پیگیری میشود؛ مثل حاشیهٔ سود یا دورهٔ وصول مطالبات.
برنامهریزیتوضیح کامل و مثال- صورت جریان وجوه نقدCash flow statement
نشان میدهد پول نقد از کجا آمد و به کجا رفت؛ در سه بخش عملیاتی، سرمایهگذاری و تأمین مالی.
صورتهای مالیتوضیح کامل و مثال- صورت سود و زیانIncome statement
گزارشی که درآمدها، هزینهها و سود یا زیان یک دوره را نشان میدهد.
صورتهای مالیتوضیح کامل و مثال- صورت وضعیت مالی (ترازنامه)Balance sheet
تصویر داراییها، بدهیها و حقوق مالکانه در یک تاریخ مشخص.
صورتهای مالیتوضیح کامل و مثال- علیالحسابAdvance payment
پرداخت یا دریافتی که هنوز قطعی نشده و بعداً با مبلغ نهایی تسویه میشود.
ثبت و دفاترتوضیح کامل و مثال- کنترل داخلیInternal control
روشها و تفکیک وظایفی که جلوی خطا و تقلب را میگیرند؛ مثل تأیید دونفرهٔ پرداختها.
کنترلتوضیح کامل و مثال- گردش موجودی کالاInventory turnover
چند بار در سال موجودی انبار فروخته و جایگزین میشود.
نقدینگیتوضیح کامل و مثال- معادلهٔ حسابداریAccounting equation
دارایی = بدهی + حقوق مالکانه. هر ثبت حسابداری این تساوی را حفظ میکند.
- مغایرت بانکیBank reconciliation
صورتی که فاصلهٔ ماندهٔ بانک و ماندهٔ دفاتر را توضیح میدهد.
ثبت و دفاترتوضیح کامل و مثال- نسبت آنیQuick ratio
مثل نسبت جاری، اما بدون موجودی کالا؛ سنجهای سختگیرانهتر.
نقدینگیتوضیح کامل و مثال- نسبت بدهیDebt ratio
جمع بدهیها تقسیم بر جمع داراییها.
بدهی و ریسکتوضیح کامل و مثال- نسبت جاریCurrent ratio
داراییهای جاری تقسیم بر بدهیهای جاری؛ توان پرداخت بدهیهای کوتاهمدت.
نقدینگیتوضیح کامل و مثال- نقطهٔ سربهسرBreak-even point
میزان فروشی که در آن درآمد با همهٔ هزینهها برابر میشود؛ نه سود، نه زیان.
بها و هزینهتوضیح کامل و مثال- یادداشتهای توضیحیNotes
توضیحات همراه صورتهای مالی دربارهٔ روشها، جزئیات اقلام و رویدادهای مهم.
صورتهای مالیتوضیح کامل و مثال
اصطلاحی پیدا نشد. پیشنهاد اضافهکردن دارید؟ به ما بگویید.